Onderzoek 2025: Noordzeekust vervuild door kleine plastics

Wat spoelt er aan op onze stranden, waar komt het vandaan en wat kunnen we eraan doen? Die vragen staan centraal bij Meet Mee, ons grootschalige, jaarlijkse strandafvalonderzoek. Dankzij onze betrokken vrijwilligers – onze burgerwetenschappers – kregen we in 2025 nieuw inzicht in de staat van onze Noordzeekust. En dat inzicht is hard nodig.

Meten om te kunnen veranderen

Meet Mee is een burgerwetenschappelijk onderzoeksprogramma naar strandafval langs de Nederlandse Noordzeekust. Elk jaar in maart en oktober trekken vrijwilligers met een vuilniszak en de Meet Mee-app het strand op. Op vaste stukken van 50 meter strand registreren zij elk stuk afval dat ze tegenkomen: van microplastics tot vispluis en sigarettenfilters.

Deze structurele aanpak levert unieke data op over de hoeveelheid, samenstelling en herkomst van strandafval. Die kennis is essentieel om het probleem niet alleen op te ruimen, maar vooral bij de bron aan te pakken – samen met overheden, bedrijven en andere partners.

Zorgwekkende resultaten

Tijdens de meetronden in maart en oktober 2025 onderzochten Meet Mee-vrijwilligers stranden in Zeeland, Noord-Holland, Zuid-Holland en op de Waddeneilanden. De uitkomsten zijn glashelder:

• In totaal werden circa 21.000 stuks afval geregistreerd

• Gemiddeld liggen er 411 stuks afval per 100 meter strand

• De meest gevonden afvalsoorten zijn kleine plastic stukjes (0-2,5 cm), vispluis en groter plastic, aangevuld met veel snoep- en snackverpakkingen, plastic doppen en sigarettenfilters

Er zijn ook duidelijke seizoensverschillen. In maart werden relatief veel plastic tie-wraps gevonden. In oktober nam juist het aantal sigarettenfilters sterk toe.

Dieren slikken plastic in

Tijdens de meetronden werden kleine plastic stukjes het vaakst gevonden. Extra zorgwekkend zijn de nurdles: kleine plastic korrels die de basis vormen van vrijwel alle plastic producten. In maart werden ze aangetroffen op 20% van de onderzochte stranden, in oktober zelfs op 33%.

Voor vogels, vissen en andere zeedieren lijken kleine stukjes plastic op voedsel. Wanneer dieren plastic inslikken, blijft het in hun maag zitten. Ze krijgen minder voedingsstoffen binnen en worden daardoor steeds zwakker. Wat begint met één klein stukje plastic, kan zo uitmonden in ernstige gezondheidsproblemen – en in veel gevallen de dood.

De cijfers maken één ding duidelijk: voorkomen is urgenter dan ooit. Met deze resultaten gaan we in gesprek met overheden en andere partijen om effectieve maatregelen af te dwingen.